Ασθένειες της Ελιάς

 Δάκος

Ο Δάκος είναι γένος εντόμων της οικογένειας των Τεφριτίδων. Πρόκειται για μια μικρή μύγα μήκους 5mm. Χαρακτηριστικό γνώρισμά του είναι μια σκοτεινή κηλίδα στην άκρη κάθε πτέρυγας. Ο δάκος γεννά κυρίως 3 φορές το χρόνο. Εναποθέτει τα αυγά του ένα σε κάθε καρπό. Οι ζημιές που προκαλούνται είναι δύο ειδών, ποσοτικές και ποιοτικές. Η ποσοτική αφορά την πρώιμη συγκομιδή της ελιάς πριν την κανονική περίοδο συλλογής της. Η ποιοτική αφορά την οξύτητα της ελαιολάδου και την αλλοίωση των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του όπως είναι η γεύση. Η καταπολέμηση του εντόμου γίνεται με ψεκασμό όπως είναι οργανοφωσφορικά λιπάσματα. Επίσης υπάρχουν και οι μαζικοί τρόποι καταπολέμησης όπως είναι οι δολωματικοί ψεκασμοί εδάφους.

 Πυρηνοτρήτης

Ο Πυρηνοτρήτης είναι ένα έντομο που ανήκει στην τάξη των Λεπιδοπτέρων, δηλαδή των πεταλούδων. Το έντομο είναι μια πολύ μικρή πεταλούδα γκρίζου χρώματος. Στο στάδιο του σκουληκιού,  προκαλεί σοβαρές ζημιές στα φύλλα, τα άνθη και τον ελαιόκαρπο. Για κάθε ένα από τα όργανα αυτά της ελιάς έχει και μια γενεά. Τη φυλλόβιο, την ανθόβιο και την καρπόβιο.
Το σκουλήκι της φυλλόβιου γενεάς εμφανίζεται το Φεβρουάριο-Μάρτιο αλλά δεν προκαλεί οικονομική ζημιά, γι΄αυτό δεν συστήνεται οποιαδήποτε επέμβαση. Οι ελαιοκαλλιεργητές πρέπει να επιδιώξουν την καταπολέμηση της ανθόβιου γενεάς του Πυρηνοτρήτη, της οποίας το σκουλήκι εμφανίζεται περί το τέλος Απριλίου με αρχές Μαΐου. Εφόσον γίνει καταπολέμηση της γενεάς αυτής ο πληθυσμός του εντόμου της καρπόβιου γενεάς μειώνεται σημαντικά, έτσι ώστε η ζημιά που προκαλείται στον καρπό να είναι πολύ μικρή. Πολλές φορές μάλιστα είναι ανύπαρκτη. Για το λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια της άνθησης, συστήνεται ψεκασμός με διάφορα παρασκευάσματα Βακίλου, όπως το Θούρισαϊτ, Άκρι, Φορέι, Ντιπέλ κ.ά., αποφεύγοντας τα πολυδύναμα εντομοκτόνα, τα οποία δημιουργούν προβλήματα στο περιβάλλον και είναι επικίνδυνα στον άνθρωπο και τα ζώα. Για άριστα αποτελέσματα, οι ψεκασμοί πρέπει να γίνουν όταν το μεγαλύτερο ποσοστό των κλειστών ακόμη ανθέων έχει πάρει κίτρινο χρώμα του κρόκου του αυγού.

 Ρυγχίτης ή Μπίμπικας

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί πρώιμη καρπόπτωση με προσβολές από ρυγχίτη κατά θέσεις. Οι γεωπόνοι συνιστούν να γίνει ψεκασμός μόνο στους ελαιώνες που υπάρχει πρόβλημα σε συνδυασμό με την καταπολέμηση του πυρηνοτρήτη.

Ο ρυγχίτης είναι μικρό κολεόπτερο, ερυθρό-κεραμιδί χρώματος, μήκους 5-6 mm με χαρακτηριστικό ρύγχος. Συμπληρώνει μία γενεά ανά δύο έτη. Όταν δημιουργηθούν οι καρποί τρέφονται απ’ αυτούς τρυπώντας τη σάρκα με το ρύγχος του. Έντονες προσβολές μπορούν να προκαλέσουν πρόωρη καρπόπτωση το καλοκαίρι και κυρίως το φθινόπωρο. Συστήνεται η συνδυασμένη χημική καταπολέμηση με σκευάσματα κατά του Πυρηνοτρήτη.

 Μαργαρόνια

Είναι λεπιδόπτερο έντομο με λευκές πτέρυγες, διαστάσεων 11-15 mm περίπου. Γενικά οι προσβολές από το έντομο είναι περιοδικές και το μέγεθος τους ποικίλει από χρονιά σε χρονιά και από περιοχή σε περιοχή. Όπου διαπιστώνονται σοβαρές ζημιές καταλήγουν σε αποφύλλωση των ελαιοδέντρων καθώς οι προνύμφες του εντόμου τρώνε τις κορυφές, τα φύλλα των νεαρών βλαστών και ενίοτε τον ελαιόκαρπο. Νεαρά δενδρύλλια είναι δυνατό να καταστραφούν εξ' ολοκλήρου. Στα ελαιοκομεία που διαπιστώνονται σοβαρές προσβολές να γίνει συνδυασμένη χημική καταπολέμηση με σκευάσματα κατά του Πυρηνοτρήτη σύμφωνα με τις λίστες που έχουν εκδοθεί.

 


Μυκητολογικές ασθένειες μεγάλου ενδιαφέροντος είναι το Κυκλοκόνιο, το Γλοιοσπόριο, η Κερκόσπορα και η Ίσκα. Άλλες μυκητολογικές ασθένειες μικρότερου ενδιαφέροντος είναι η Βερτιτσιλλίωση κυρίως σε αρδευόμενους ελαιώνες και οι σηψηρριζίες που προκαλούνται από τους μύκητες Armillaria melea και Rosellinia necatrix. Βακτηριολογικές ασθένειες είναι η Καρκίνωση ή φυματίωση της ελιάς.